فضل الله روزبهان خنجى اصفهانى
مقدمهء مصحح 61
تاريخ عالم آراى امينى ( فارسى )
مجتبى مينوى فراهم شده و به شمارهء 159 ، در كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران نگهدارى مىشود . 2 . نسخهء P كه به شمارهء 101 در كتابخانهء ملى پاريس نگهدارى مىشود ، در آدينهء 21 محرم 952 ، به خطّ نستعليق تركى مايل به شكسته كتابت شده است . اين نسخه تحرير دوم كتاب مىباشد كه نويسنده پس از مرگ سلطان يعقوب ( 896 / 1490 ) ، با افزودن مطالبى در توصيف بايسنغر و وزيرش سليمان بيك بيجن ، آن را به سلطان جديد پيشكش كرده است . اين نسخه نيز كامل است ، امّا فاقد مقدّمه مىباشد . عكس نسخهء خطى نشان مىدهد كه كاتب در هنگام استنساخ ، ركابه نويسى صفحهها را در نظر داشته و آيات ، احاديث ، عنوانها ، شعرها و . . . را با خطّ شنگرف نوشته است . ميكرو فيلم اين نسخه نيز به شمارهء 771 در كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران نگهدارى مىشود . 3 . نسخهء K ، نخست متعلّق به شادروان مولانا خال محمّد خسته بود و پس از مرگ وى به دست كتابفروش با فرهنگ ، صوفى امير خان رسيد . اين نسخه ، عالمآراى امينى و مهمان نامهء بخارا را در بر داشته و به خطّ نستعليق زيبا كتابت شده است . هر چند كه در پارهاى از صفحههاى عالم آرا جا به جايى صورت گرفته و انجام آن نيز افتاده است ، امّا داراى مقدّمه است و به تحرير نخست كتابت يعنى نسخهء F نزديكتر مىباشد . در پايان مهمان نامهء بخارا ، كه عالمآراى امينى نيز به همان خطّ تحرير شده ، چنين آمده است : تمت الكتاب به حمد اللّه و حسن توفيقه فى اربع من شهر رمضان المعظم سنه الثانى عشر و الف تم فى بلخ من الحضرة النبويه عليه افضل الصّلوة و التحيه . تم تم تم . افزون بر نسخههاى ياد شده ، از عالمآراى امينى ، دو نسخه در قاهره و يك نسخه در مدينه موجود است كه استاد احمد منزوى آن را در فهرست نسخههاى خطى فارسى معرفى كرده است « 1 » . شادروان مينورسكى از نخستين كسانى است كه به معرفى عالم آرا پرداخته و بر اساس دو نسخهء F و P به صورت فشرده فقط مطالب تاريخ آن را ذيل نام :
--> ( 1 ) . فهرست نسخههاى خطّى فارسى ، ج 9 / 4353 ، 4354 .